Van wol tot cholesterol

Ook op deze bijeenkomst valt er weer wat te vieren: Aart van de Brink wordt toegezongen vanwege zijn 81 jaar!
Eerst de mededeling over de excursie van volgende week : verzamelen rond 09:15-09:30 en vertrek naar museum Baron van Brakel, Ommeren.

Dan worden we getrakteerd op een boeiende presentatie door Peter Peters over het bedrijf waar hij 33 jaar heeft gewerkt Dit bedrijf produceert cholesterol en ligt in het centrum van Veenendaal. Het is vlak na de oorlog opgezet en was destijds een onderdeel van de Scheepjeswol fabriek.

Cholesterol wordt verkregen uit wolvet. De wol van schapen wordt gewassen en uit het waswater wordt het wolvet gewonnen. Zo levert elk schaap 350 gram wolvet op en dit laat hij zien met een monster.
Ondanks de negatieve klank van cholesterol is het een heel belangrijk materiaal voor onze gezondheid. Ons lichaam bevat ongeveer 150 gram cholesterol waarvan 40 gram in de hersenen. Deze cholesterol speelt een belangrijke rol bij de aanmaak van hormonen en Vitamine D. Een filmpje met Henk Westbroek geeft een nadere toelichting en laat de fabriek in Veenendaal zien.

De directie van de Scheepjeswol wist dat wolvet cholesterol bevatte en heeft in de oorlogsjaren aan de Bataafse Petroleum Maatschappij gevraagd om een proces te ontwikkelen voor de winning van cholesterol. Bij toeval is ontdekt dat cholesterol zich aan het zout calciumchloride bond en hiervan is gebruik gemaakt. Later is hiervoor het zout zinkchloride in de plaats gekomen.

In 1969 wordt de firma overgenomen door Philips Duphar en jaren later door weer door het Belgisch concern Solvay. Philips Duphar was o.a. producent van Vitamine D3 en wilde de grondstofvoorziening zeker stellen. Solvay had alleen belangstelling voor de farmaceutische activiteiten maar kreeg onze fabriek erbij. Beide bedrijven hadden een heel goed sociaal beleid.
In 1986 is het oude zinkchloride proces vanwege de onzekere toekomst vervangen door een nieuw proces, de kolomchromatagrafie. Dit proces, in Veenendaal zelf ontwikkeld, is volledig geautomatiseerd en draait inmiddels al 40 jaar zonder problemen en zonder aanpassingen.
Sinds 2007 is het in Indiase handen, eerst onder naam Dishman en het heet nu het Carbogen Amcis. Onder hun leiding is de vestiging in Veenendaal verder gegroeid en brengt men o.a. medicijnen tegen botontkalking op de markt. Er werken inmiddels meer dan 90 mensen.
Dat het eigenlijk midden in de stad ligt zonder complicaties geeft mede de kwaliteit van het bedrijf aan.
Ook noodzakelijk voor de mens is Vitamine D3. Deze worden ook kunstmatig geproduceerd door cholesterol met ultra violet (UV) licht te bestralen, wat wij dus zomers zelf in de zon doen.

Ons sociëteit-dier Teus van Doorn hield als mede presentator een gepassioneerd verhaal over zijn werk daar en sprak o.a. over de collegialiteit. Hij vertelde hoe het bedrijf hen had geholpen toen hun gehandicapte zoon Chris, die thuis verpleegd werd, meer zorg nodig had en dat niet te combineren was met de ploegendienst. Voor Teus werd toen een baan gevonden in de dagdienst.

In 2011 ging hij met de VUT, maar woont jaarlijks de reünie bijeenkomst bij.
Uit de beelden van de werkvloer bleek ook een connectie te zijn met de fa Brooks (flowmeters), waar andere soos leden hun verleden hebben liggen.
Voor de productie van de huidige fabriek moeten jaarlijks 5 miljoen schapen geschoren worden. Het wolvet komt vanuit wol wasserijen over de hele wereld.
De laatste 10 jaar is de productie van een hoge kwaliteit cholesterol belangrijk, dit voor het maken van liposomen (die geneesmiddelen aansturen naar de juiste plek in het lichaam).
Zelfs de Cosmetica-branche heeft op deze wijze schapen nodig om bij de vervaardiging van crèmes met behulp van wolvet of cholesterol water te kunnen toevoegen.
Met een overzicht van de de loopbaan van Peter waarin de computer een belangrijke rol heeft gespeeld en wat laatste vragen werd deze boeiende lezing geëindigd en konden we met nieuwe weetjes weer naar huis.