Beelden uit de verzameling van Evert van Hees

De dinsdagmorgenbijeenkomst van de sociëteit HVOR had opnieuw iets weg van een reünie — niet alleen van mensen, maar vooral van herinneringen. Met een opkomst van zo’n vijftig aanwezigen zat de sfeer er meteen goed in. Na het welkom door Bartho Kobus werd eerst even stilgestaan bij een vrolijk moment: de jarige Peters werd toegezongen. Hier en daar klonk een wat schorre keel door, maar dat deed niets af aan het enthousiasme — integendeel, het gaf het geheel juist iets ontwapenends.

Het echte programma bracht ons vervolgens terug in de tijd. Een bonte verzameling oude foto’s, bijeengebracht door Evert van Hees en gepresenteerd door Kobus van Ingen, ontvouwde zich als een gezamenlijk familiealbum van Rhenen. En zo voelde het ook: bladeren door beelden die voor velen niet alleen geschiedenis zijn, maar ook persoonlijke herinneringen oproepen.

De variatie was groot. We begonnen bij de voormalige brandweerkazerne, waarvan de deuren ooit door Ernst de Rother waren beschilderd met het stadswapen. Het blijft zonde — een klein historisch drama — dat deze schilderingen later simpelweg zijn overgeschilderd. Zo verdwijnt erfgoed soms geruisloos, tot het alleen nog in foto’s voortleeft.

Daarna volgden talloze beelden uit en rond de oude binnenstad: de omgeving van de Cunerakerk, de Vismarkt, Rijnstraat en Torenstraat. Foto’s van historische panden die de tand des tijds niet hebben doorstaan, vaak verwoest in de Tweede Wereldoorlog. Maar ook beelden van de mensen die er woonden: bekende families, gezichten die bij velen in de zaal een glimlach of een fluistering en rumoer van herkenning opriepen.

Het dagelijks leven van vroeger kwam eveneens voorbij. Beroepen die het straatbeeld kleurden: brandweer, veemarkt, slagers, bakkers, stadsomroepers zoals Jan Jits, kapper Van Hees en dokter Almenkinders. Ook het verenigingsleven ontbrak niet — de vrijwillige brandweer, jeugdbrandweer, het Rode Kruis, zangverenigingen. Te veel om op te noemen, maar juist die overvloed maakte het zo rijk.

De zaal leefde zichtbaar mee. Enthousiaste reacties, geroezemoes, hier en daar een anekdote die spontaan werd gedeeld — het gaf de bijeenkomst een levendig en bijna huiselijk karakter. Alsof iedereen even terug was in zijn eigen verleden, maar dan gedeeld met anderen.

Wie erbij was, zal het beamen: dit was meer dan een presentatie. Het was een reis door het geheugen van een stad — en misschien nog wel meer door dat van haar inwoners.