Voordat we ons vandaag laten meevoeren door de geschiedenis van het water, eerst een huishoudelijke mededeling. Op 27 oktober staat een excursie naar het Museum Baron van Brakel op het programma. Het vertrek is om 9.30 uur vanaf de sociëteit. Noteer het alvast in de agenda
Dan is het tijd voor een feestelijk intermezzo. Evert van Hees mag weer een jaartje bijschrijven en tikt inmiddels de respectabele leeftijd van 87 jaar aan. In een eerder leven verdiende hij zijn brood als kapper. Vandaag is hij even het middelpunt. De stemmen bij elkaar gezocht en met een welgemeend lied wordt Evert toegezongen. Van harte proficiat!
Vervolgens krijgt Kobus van Ingen het woord. Hij heeft een bijgewerkte versie van een eerdere lezing meegenomen over kolken, waaijen en wielen. Een onderwerp dat ons dicht bij huis houdt, want het water heeft in onze eigen regio door de eeuwen heen flink huisgehouden; het water laat zijn sporen na.
Langs Rijn en Waal liggen maar liefst 27 kolken die herinneren aan vroegere dijkdoorbraken. 
Het zijn stille getuigen van de kracht van het water en van de kwetsbaarheid van onze dijken. Waar het water eenmaal een bres sloeg, kon een diepe plas achterblijven. Zo’n kolk kreeg in de loop der tijd een eigen vorm en karakter, en bleef als litteken in het landschap achter.
Ook de namen zijn minstens zo interessant als de verschijnselen zelf. Kolken, waaijen, wielen: verschillende woorden voor plekken waar het water ooit met geweld zijn weg vond. En wie goed luistert, ontdekt dat onze streektaal daar nog een eigen draai aan geeft. Het Hulle Wulle Waaijtje (of Hulle Wulle waaij) is de naam van een historisch, inmiddels grotendeels verland kolkje of wiel (een ‘waai’). Dit water lag aan de Oude Rijndijk in de Betuwe, gesitueerd tussen de dorpen Kesteren, Lienden en Aalst, het klinkt bijna als een geheimzinnig rijmpje, maar achter die woorden gaat een stukje regionale geschiedenis schuil. Verder zijn er ook vernoemingen naar mensen. Kobus had nog niet veel gehoord over D(e)oven , maar dat lijkt we heel logisch als je de naam moet geloven.
Kobus ne
emt ons mee langs de Waalbandijk en laat zien hoe het landschap de herinnering aan vroegere overstromingen bewaart. Ook begrippen als de geer en het kwelkader passeren de revue. Voor wie dacht dat een dijk gewoon een verhoging is om het water tegen te houden, blijkt er heel wat meer achter te zitten. Water zoekt immers altijd een weg, en wie met dijken te maken heeft, weet dat de strijd tegen het water nooit helemaal voorbij is.
Gelukkig geldt de plaatselijke verwaarlozing van dijken niet voor de presentatie van Kobus. Integendeel! Zijn verhaal is zorgvuldig bijgewerkt, rijk aan wetenswaardigheden en met zichtbaar enthousiasme gebracht. Zo wordt een onderwerp dat letterlijk onder onze voeten ligt, ineens bijzonder levendig. We kijken voortaan misschien toch met andere ogen naar die ogenschijnlijk onschuldige plas langs de dijk.
En zo leren we op een dinsdagochtend weer dat het landschap om ons heen een geheugen heeft. Iedere kolk vertelt een verhaal, iedere dijk heeft zijn geschiedenis en achter menig vertrouwd stukje natuur blijkt een gebeurtenis schuil te gaan die we allang vergeten waren.
Tot volgende week weer met koffie en een nieuw verhaal. Dan staat ‘Van wol tot cholesterol’ op het programma; dat klinkt alsof we er warmpjes bij zullen zitten!