Deel van Neder-Betuwe zoals weleer

Sommige dinsdagochtenden hebben alles in zich: een vleugje feest, een snufje weemoed en een flinke schep geschiedenis. Zo ook deze ochtend bij sociëteit HVOR, waar Bartho Kobus zoals gebruikelijk de aftrap verzorgde en al snel de toon werd gezet met een warm en luid gezongen felicitatie voor de jarige Frank Schipper, die zijn 66e levensjaar bereikte. Het soort moment waarop de tijd even stil lijkt te staan—of juist voelbaar voorbijgaat.

Maar waar gevierd wordt, klinkt soms ook een digitaal afscheid in de verte.

John Schielein nam het woord en bracht een boodschap die niet ongemerkt voorbijging. Al bijna drie jaar is hij de stille kracht achter de wekelijkse verslagen en de publicatie van de agenda op de HVOR-website. Een kroniekschrijver van het alledaagse, zou je kunnen zeggen—iemand die ervoor zorgt dat herinneringen niet vervliegen maar blijven hangen in woorden en beelden. Met zorg samengesteld, met hulp van Dina, Ben en Kees, en met een duidelijk doel: verbinden, terugblikken en vooruitkijken.

Zijn aankondiging om daar per eind juni 2026 mee te stoppen, voelde dan ook als het neerleggen van een estafettestokje waarvan nog niet duidelijk is wie het oppakt. De oproep is helder, de bereidheid om een opvolger in te werken evenzeer. Maar de vraag blijft zachtjes in de ruimte hangen: wie stapt naar voren?

Gelukkig bood de rest van de ochtend volop afleiding en verdieping. Kobus van Ingen nam de aanwezigen mee naar “Neder-Betuwe zoals weleer”, een reis door tijd en landschap, verrijkt met zorgvuldig verzamelde beelden van Hans Gadella. Wat volgde was een aaneenschakeling van verhalen die het verleden tastbaar maakten—van de uiterwaarden langs de Rijn, tot de dorpen rond de Mars, Aalst en Lienden. Ook de voormalige oversteek aan de Rijn op de plaats waar nu nog restaurant het Kalkoentje te vinden is, en voormalige zogenaamde bermhuizen, gelegaliseerd aan het einde van de Franse tijd, kwamen aan bod.

Met de precisie van een historicus en het enthousiasme van een verteller bracht Kobus niet alleen beelden tot leven, maar ook woorden. Etymologie en toponymie werd geen droge kost, maar een ontdekkingstocht. Zo bleek de naam Aalst terug te voeren op de Romeinse tijd, toen het gebied diende als paardenstalling (Alhusta , heiligdom, plaats waar elzen groeien in een waterrijke omgeving). En een eenvoudig poortje bij het kerkhof in Lienden kreeg plots een bijna poëtische betekenis: het hield ooit loslopende varkens buiten, een klein detail dat een wereld oproept die allang verdwenen is.

Na de koffiepauze volgde nog een visueel slotakkoord: filmbeelden van het open huis rond de nieuwbouw van de indrukwekkende Rehobothkerk in Kesteren, een video met zorg geproduceerd door Bartho Kobus zelf. Beeld en muziek smolten samen tot een sfeervolle afsluiting van een ochtend die opnieuw liet zien waar HVOR voor staat: ontmoeting, herinnering en betrokkenheid.

En misschien ook wel een stille uitnodiging—om niet alleen te kijken en luisteren, maar af en toe ook zelf het stokje op te pakken.