Ons Drinkwater; door Cees Boos

Ons drinkwater

De ochtendbijeenkomst van de Sociëteit HVOR werd geopend door Bartho Kobus, die iedereen hartelijk welkom heette. Voordat het programma echt van start ging, was er eerst ruimte voor een vrolijke noot: een gezamenlijk gezongen felicitatie voor onze jarige Ben van Laar. Dat zette meteen een gemoedelijke toon voor de rest van de ochtend.

Daarna kreeg Cees Boos het woord. Cees is een oud-medewerker van WMN, later opgegaan in Vitens, en hij nam ons mee in de wereld van het drinkwater. Zijn werkgebied lag voornamelijk in Zuidoost-Utrecht, maar door de jaren heen werkte hij ook samen met omliggende regio’s. Met het gevoel van de schijver van dit verslag, “Ik voel het al aan mijn water”,  begon hij aan een boeiende uitleg over de lange weg die grondwater aflegt voordat het bij ons uit de kraan stroomt.

In de provincie Utrecht zijn maar liefst 27 pompstations actief. Het grondwater dat daar wordt opgepompt heeft een temperatuur van ongeveer 12 graden en is vaak al zo’n 100 jaar oud. Je kunt het in principe al drinken, maar toch doorloopt het water nog een reeks stappen om het verder te zuiveren en te filteren.

Vroeger speelden markante watertorens een belangrijke rol in dat proces, zoals de toren op de Koerheuvel in Rhenen en die aan de Kanaalweg in Veenendaal, waar zelfs een dienstwoning voor de machinist bij hoorde. In de loop der jaren zijn deze torens grotendeels vervangen door krachtige hogedrukpompen met een capaciteit van zo’n 400 kubieke meter per uur.

Cees nam ons mee langs de verschillende technische onderdelen van het zuiveringsproces. In filters wordt zuurstof toegevoegd, waardoor ijzer oxideert en uit het water kan worden verwijderd. Flowmeters en ketels zorgen ervoor dat drukverschillen worden opgevangen en het proces stabiel blijft verlopen. Drie keer per dag worden monsters genomen die naar het laboratorium gaan voor controle.

Het water in onze regio is onder meer afkomstig uit het pompstation Rhenen aan de Reumersweg en uit Woudenberg. Ook pompstations in Woudenberg, Leersum en Driebergen spelen een rol, evenals diverse aanjaagpompen verspreid door het hele gebied. Akdolit-silo’s, filterketels en spoelvijvers maken onderdeel uit van het systeem, waarna het water uiteindelijk terechtkomt in de reinwaterkelders.

Van daaruit wordt het water verder “opgejaagd” naar onder andere Overberg, het hoogreservoir bij Prattenburg en richting Candia. Via een uitgebreid distributienetwerk bereikt het uiteindelijk onze huizen. Het doel van dit hele systeem is duidelijk: leveringszekerheid en veilig drinkwater, onder alle omstandigheden. Daarom zijn er koppelingen tussen systemen en staan er noodstroomaggregaten klaar voor het geval dat. Storingsdiensten en preventief onderhoud zijn daarbij van essentieel belang.

Ook de organisatie achter het waterbedrijf kwam kort aan bod: van het vroegere WMN naar het huidige Vitens. Een interessante gedachte die Cees ons meegaf: het water dat wij vandaag drinken is vaak al zo’n honderd jaar geleden als regen gevallen en langzaam in de bodem terechtgekomen.

Na zoveel technische uitleg smaakte de koffie, gezet met ons zuivere water, deze ochtend extra goed — mede dankzij de traktatie van onze jarige.

Tot slot werd nog aandacht gevraagd voor een serieus punt: de toenemende vervuiling van het grondwater. Wat vandaag vanzelfsprekend lijkt, is dat op de lange termijn niet altijd. Juist daarom is het belangrijk dat we zorgvuldig omgaan met ons water, zodat ook toekomstige generaties kunnen blijven genieten van schoon drinkwater.

Een leerzame ochtend dus, die ons weer eens liet beseffen hoe bijzonder het eigenlijk is dat er, met een simpele draai aan de kraan, betrouwbaar en schoon water beschikbaar is.